Een goochelaar die op spannende muziek zijn act uitvoert. Een dansgroep die exact gelijk en op de maat de lucht in springt. Juryleden die met tranen in hun ogen naar een lied luisteren. Voor veel kijkers van Holland’s Got Talent is het vanzelfsprekend dat ze deze belangrijke aspecten van het programma meekrijgen. Maar dat geldt niet voor iedereen.
Voor blinde en slechtziende mensen is het soms moeilijk om een tv-programma te volgen. De oplossing: audiodescriptie. Bij audiodescriptie wordt een gesproken beschrijving toegevoegd aan visuele elementen in bijvoorbeeld een film of tv-programma. RTL organiseerde samen met Fremantle voor het eerst live audiodescriptie bij studio-opnames. Tijdens de halve finales en de finale van Holland’s Got Talent was er een zogenoemde 'blindentribune', waar mensen met een visuele beperking net als ieder ander van de show konden genieten.
Acts tot leven brengen met woorden
Daan Overveld van de organisatie Gazeti verzorgde tijdens de opnames de audiodescriptie. Vanuit zijn commentatorpositie in de studio staat hij in verbinding met de mensen op de tribune, die via oortjes of een koptelefoon luisteren naar de beschrijvingen die hij geeft. Na de opnames vertede hij over zijn bijzondere werk.
Hoe heb je het verzorgen van de audiodescriptie bij ervaren?
“Ondanks dat ik me kon voorbereiden met het draaiboek van de show, wist ik lang niet altijd wat er ging gebeuren. Dat maakt het anders dan het verzorgen van de audiodescriptie bij een film waarvan een volledig script is uitgeschreven. Er gebeurt natuurlijk veel: de uitdaging is om de belangrijkste details op te pikken en te beschrijven voor de mensen op de tribune. Daarnaast wilde ik niet de hele tijd aan het woord zijn: ziende bezoekers praten ook soms met de mensen met wie ze zijn, daar wilde ik voor de blinde bezoekers ook ruimte voor laten.”
Hoe gaat het beschrijven precies in z’n werk?
“Ik heb ervoor gekozen om niet elke beweging letterlijk te beschrijven, maar vooral de emotie, de sfeer en het verhaal van de act over te brengen. Hierbij lette ik natuurlijk wel goed op opvallende elementen zoals outfits, gezichtsuitdrukkingen en reacties van de juryleden.”
Waren er momenten tijdens de opnames die je moeilijk vond?
“Tijdens tv-opnames moeten er natuurlijk wel eens dingen opnieuw. Ik vond het soms moeilijk om te blijven beschrijven wanneer presentatoren Jamai of Buddy een presentatietekst twee of drie keer deden. Aan de setting verandert dan natuurlijk niets, dus soms was ik tijdens dit soort momenten gewoon stil.”
Wat vond je het leukst?
“De dankbaarheid van de mensen. Na afloop heb ik veel van de gebruikers van de blindentribune gesproken. Ik kan veel van hen leren en het was mooi om te horen dat ze hebben genoten van de show. Voor veel van hen was het de eerste keer dat ze bij tv-opnames aanwezig konden zijn.”
Echt mee kunnen doen
Een van de bezoekers van de blindentribune is Marjolein van den Broek. Zij is vanaf haar geboorte slechtziend en sinds haar 34e volledig blind. Ook voor haar was het de eerste keer dat ze bij opnames van een tv-show aanwezig gebruik kon maken van audiodescriptie.
Waarom heb je je aangemeld voor de blindentribune?
“Ik volg alles over audiodescriptie. Toen de uitnodiging voorbijkwam dacht ik direct: hier wil ik met mijn dochter heen! Mijn dochter is 17 en verdient het om leuke dingen met me te doen zonder dat ze me telkens moet ondersteunen.”
En? Hoe was het?
“Fantastisch. Toen ik nog slechtziend was keek ik vaak naar 'Holland’s Got Talent' maar eerlijk gezegd ben ik daarmee gestopt toen ik volledig blind werd. Ik kan het gewoonweg niet meer volgen, want het is een heel visueel programma. Ik herinner me nog goed dat ik nog een beetje kon zien en ik bijna in de tv kroop om een paaldansact te zien. Ik vond het prachtig, maar nu ik niks meer zie is dat geen optie meer.”
Wat is voor jou belangrijk om mee te krijgen van zo’n show?
“Ik wil gewoon heel veel dingen weten. Hoe verloopt de act? Hoe reageert de jury? Wat hebben de mensen aan? Jamai, Buddy en de juryleden doen zo hun best om er goed uit te zien. Het zou jammer zijn als ze dat voor mij voor niks zouden doen. Maar dit is allemaal informatie die ik zonder audiodescriptie mis.”
Wat is de functie van audiodescriptie voor jou?
“Door de omschrijvingen van Daan zag ik voor me wat de rest ook zag. Zo heb ik voor het eerst in 10 jaar naar 'Holland’s Got Talent' kunnen kijken. Dat is geweldig. Ook voor m’n dochter was het fijn: we konden samen van de show genieten zonder dat ze mij de hele tijd informatie moest influisteren. Ik wil media graag stimuleren om meer audiodescriptie te verzorgen, zowel bij opnames als bij uitzendingen. Door audiodescriptie kan ik echt meedoen.”
Holland’s Got Talent, geproduceerd door Blue Circle, a Fremantle Company, is vanaf 5 september elke vrijdagavond om 20:00 uur te zien op RTL 4.
Bron: RTL
Foto: Jurgen Jacob Lodder